ကၽြန္ေတာ္ နားလည္မိေသာ CAD နဲ ့BIM ရဲ့ ကြဲၿပားၿခားနားခ်က္မ်ား - အပိုင္း(၂)

ကဲ… CAD ဆိုတာ Computer Aided Design ပါ။ Computer အကူအညီနဲ ့ Design ေတြ ေရးဆြဲတဲ့ Technology တခုပါပဲ။ တခ်ိန္က ကၽြန္ေတာ္တို ့ ဂုဏ္ယူ၀ံ့ႀကြား ဖက္တြယ္ခဲ့ရတဲ့ T-Square/ Set-Square ေတြနဲ ့ ေရးဆြဲခဲ့ရတဲ့ Manual Drafting Technology ေနရာကို အစားထိုး၀င္ေရာက္လာခဲ့တဲ့ Technology တခုေပါ့။

2D Drawing ေတြ Design ေတြ ကို Arc, Circle, Square စတဲ့ Geometry Line ေတြနဲ ့ ေပါင္းစပ္ ပံုေဖၚႀကရတယ္။ Wall ဆိုရင္လည္း Line ၂ ေႀကာင္းနဲ ့ဖန္တီးႀကရတယ္။ Column ဆိုရင္လည္း Line ၄ ေႀကာင္းနဲ ့ဖန္တီးႀကရတယ္။

3D Model ေတြ ဖန္တီးတဲ့ အခါမွာလည္း ဒီ Geometry Line ေတြကိုအေၿခခံၿပီး Solid တို ့Surface တို ့ကို ဖန္တီးႀကရတယ္။

ဒါေႀကာင့္ CAD Technology နဲ ့ Model ဖန္တီးႀကသမွ်ကို Geometry Based Modeling လို ့ေခၚေ၀ၚႀကတယ္။ တနည္းေၿပာရရင္ေတာ့ Information အေသ ေတြကိုသာ သယ္ေဆာင္ထားႏွိုင္တဲ့ Model ေတြလို ့ဆိုႀကတယ္။ (ဥပမာ- Table ပံုေဖၚထားေပမယ့္လည္း အဲဒီ Model ကို Select လုပ္ၿပီး Properties Pane ကေန စစ္ႀကည့္တဲ့အခါ Line, Arc, Solid, Surface စတဲ့ Geometry Information ေတြကိုသာ ေတြ ့ရမွာၿဖစ္လို ့ပဲ။)

 
BIM ဆိုတာကေရာ…

ကၽြန္ေတာ္ နားလည္မိေသာ CAD နဲ ့BIM ရဲ့ ကြဲၿပားၿခားနားခ်က္မ်ား - အပိုင္း(၁)

CAD နဲ ့BIM ရဲ့ ကြဲၿပားၿခားနားခ်က္ေတြ မစမီ အရင္ဆံုး ေဆြးေႏြးခ်င္တာက Model ။

Model ဆိုတာ Graphical, Mathematical (Symbolic), Physical or Verbal Representation တဲ့။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ Simplified version of Concept, Phenomenon, Relationship, Structure, System တဲ့။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ an aspect of the real world တဲ့။

ခ်ဳပ္ၿပီေၿပာရရင္ေတာ့ Model ဆိုတာ Abstraction တခုပါတဲ့။ Idea အေနနဲ ့သာ တည္ရွိေနတဲ့ တခုခု ေသာအရာကို ဆိုလိုတာပါတဲ့။

ခင္ဗ်ားတို ့ေကာ ဘယ္လို ဘာသာၿပန္ႀကမလဲ။…

အစကေတာ့ 3D မွ Model လို ့ ထင္ခဲ့တာ ဟုတ္ဘူးပဲ။ Line တစ္ေႀကာင္း၊ shape တစ္ခုဟာလည္း Idea/ Concept ေတြကို ေဖၚၿပႏွိုင္တဲ့ Model ေတြပဲေလ။

ကၽြန္ေတာ္ နားလည္မိေသာ BIM ၏ နိယာမမ်ား - အပိုင္း(၂)

Why BIM?

ဘာေႀကာင့္မ်ား BIM ႀကတာတုန္း။

Patrick MacLeamy ရဲ့ Graph ကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္း ပံုေဖၚထားေလရဲ ့။

ကၽြန္ေတာ္တို ့ရဲ ့ Building Project Life Cycle  ကနဦး အစပိုင္းဆိုေတာ့ ေငြေႀကးအင္အား ကလည္းေတာင့္ေတာင့္တင္းတင္း  နဲ ့ Functional  Capabilities ေတြကို ႏိုင္ႏိုင္နင္းနင္း ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ႀကတယ္။ တေၿဖးေၿဖးနဲ ့ Project လည္းၿပီးခါနီးေရာ ေငြေႀကးအင္အား ေတြကလည္း နဲလာတာေပါ့။ ဒီႀကားထဲ Client ေတြက အစပိုင္းမွာေတာ့ 2 millions သံုးဖို ့ ယာထားရာ က အေႀကာင္းေႀကာင္းေႀကာင့္ 1 million ပဲ သံုးခ်င္ေတာ့တာမ်ိဳးေတြလည္း ႀကံဳႀကရတတ္တယ္။

Design Process ရဲ့ Cost က်ေတာ့ အေပၚကနဲ ့ ေၿပာင္းၿပန္…။ အစပိုင္းမွာ ေတာ့ ဘာမွ မကုန္သလိုပဲ။ (ဘာမွ မွ မလုပ္ရေသးပဲကို…) Design ရဲ့ ရုပ္လံုးေပၚလာေလေလ Design Changes ေတြက တိုးပြားလာေလေလ နဲ ့ Project ႀကီးၿပီး လို ့ Client ကို အပ္တဲ့အထိ ဆိုေတာ့ စဥ္းစားႀကည့္ႀကေပေတာ့။

Traditional Design Process အေနနဲ ့က်ေတာ့ Consultant Design Stage နဲ ့ Construction Stage ကို တသီးတၿခားစီ ၿဖစ္ေအာင္ ပိုင္းၿခားထားတာ။ နံရံတခ်ပ္ၿခားထားသလိုမ်ိဳးေပါ့။ Consultant Design Stage မွာ မရွင္းမလင္းခဲ့သမွ် အရွုပ္ထုပ္ႀကီးကို Construction Stage က်ေတာ့မွ ရွင္းႀကရတာ။ အဲဒီအခ်ိန္လည္းက်ေရာ Client တစခန္း ထလာၿပန္ေရာ။ အစကဒီလိုမွန္းမသိလို …့၊ ဒီလိုပံုစံမ်ိဳးကို သေဘာတူထားတာ မဟုတ္ဘူး။ ဒီလိုပံုစံမ်ိဳးဆိုရင္ေတာ့ လက္ခံႏွိုင္စရာအေႀကာင္းမရွိဘူး။ လိုခ်င္တာက… ဒါကဟိုလို… ဟိုဟာကဒီလို… စသၿဖင့္ေပါ့။ 

ဆိုေတာ့ကာ Design Process ရဲ့ Effort ေတြဟာ Construction Stage မွာ အၿမင့္မားဆံုးပဲ။ လုပ္လိုက္ရတဲ့ Coordination ေတြ၊ ၿပင္လိုက္ရတဲ့ Design ေတြ၊ ေတြ ့လိုက္ရတဲ့ Design Discrepancy ေတြ၊ သံုးလိုက္ရတဲ့ Man Power/ Hour ေတြ၊…။ အဲဒီလို Non Value Added Activities ေတြေႀကာင့္ သံုးစြဲလိုက္ရတဲ့ Budget Amount ဟာ Overall Construction Process Budget Amount ရဲ့ 20% ေတာင္ရွိႏွိုင္တယ္လို ့ Research ေတြက ေဖၚၿပႀကတယ္။ အဲဒါအၿပင္

• Quality and Safety
• Constructibility
• Excess Material Consumption
• Poor Material Management

စတဲ့ အေႀကာင္းတရားေတြပါ ၀ိုင္းႏွုတ္လိုက္ေတာ့ တကယ့္ Value Added Activities ေတြအတြက္ သံုးစြဲလိုက္ရတဲ့ Budget Amount ဟာ Overall Construction Process Budget Amount ရဲ့ 53% ေလာက္ပဲ က်န္ေတာ့တယ္တဲ့။ (ဒါေႀကာင့္ အကိုတေယာက္က ေၿပာဖူးတာ။ အေဆာက္အဦး ေဆာက္တာ၊ ၿပင္တာလုပ္တဲ့အခါ ကိုယ္က 100 ေပးလိုက္ရေပမယ့္ အဲဒီ 100 ဖိုးလံုး ၿပန္ရဖို ့ မေမွ်ာ္လင့္နဲ ့ တဲ့။ 50 ဖိုးေလာက္ရရင္ကို မင္း အေတာ္ကံေကာင္းေနၿပီတဲ့။ အေဆာက္အဦး ေဆာက္တာလည္း အလွဴ တမ်ိဳးပဲတဲ့။ သူကေတာ့ သူ ့ အေတြ ့အႀကံဳအရေၿပာတာ။ ဒါေပမယ့္ Globally ကို မွန္ေနမွန္း အဲဒီ Research ရဲ့ Chart ေတြ ့မွပဲ သိလိုက္ရတယ္။)

ဆိုေတာ့ကာ… အဲဒီ Non Value Added Activities ေတြ ကို အတတ္ႏွိုင္ဆံုး ေလွ်ာ့ခ်ဖို ့ ပညာရွင္ေတြက နည္းလမ္းေတြ လိုက္တာ BIM Process ကို သြားေတြ ့ေတာ့တာပါ။

BIM Process ကိုအသံုးၿပၿခင္းအားၿဖင့္ Construction Stage က်ေတာ့မွ ရွင္းႀကရမယ့္ အရွုပ္ထုပ္ႀကီးကို Consultant Design Stage ဆီဆြဲတင္ၿပီး အဲဒီ Stage မွာတင္ Black and White ၿဖစ္ေအာင္ ေၿဖရွင္းလာႏွိုင္ႀကတယ္။ Contractor ေတြကိုလည္း Consultant Design Process ေတြထဲကို ပါ၀င္ႏွိုင္ေစခဲ့လို ့ Construction Stage က်မွ ႀကံဳေတြ ့မယ့္ ၿပသနာ အေတာ္မ်ားမ်ား ကို ႀကိဳတင္ေၿဖရွင္းထားႏွိုင္ႀကတယ္။ 

ဒါ့အၿပင္ Client အပါအ၀င္ Stakeholder အားလံုး Virtual Construction တခုကို တကယ့္ Construction မစတင္မီ Rehearsal အေနနဲ ့ အတူတကြ ပါ၀င္တည္ေဆာက္ႏွိုင္ႀကတယ္။ အဲဒီမွာတင္ လိုအပ္တဲ့ Informed Decision ေတြ ခ်ႏွိုင္ႀကတယ္။ Construction Stage အတြက္ လိုအပ္မယ္ Project Planning/ Management ေတြကို ပိုမိုတိက်ေသခ်ာစြာ ၿပင္ဆင္ႏွိုင္ႀကတယ္။ Construction Stage ကို ပိုမိုေခ်ာေမြ ့ လာေစတယ္။ Non Value Added Activities ေတြ ကို ရာခိုင္ႏွုန္း အေတာ္မ်ားမ်ား ေလွ်ာ့ခ်လာႏွိုင္တယ္။

ဒါ့အၿပင္ Maintenance & Operation Stage အထိကို အက်ိဳးၿပဳႏွိုင္လို ့လည္း BIM Technology က အခ်ိန္တိုအတြင္းမွာ AEC တေလာကလံုး ကို လႊမ္းမိုး ၿခယ္လွယ္လာႏွိုင္ခဲ့တာေပါ့။

ကၽြန္ေတာ္ နားလည္မိေသာ BIM ၏ နိယာမမ်ား - အပိုင္း(၁)

BIM ဆိုတာ ဘာလဲ…။

BIM ဆိုတာ Building Information Modeling ရဲ  ့ အတိုေကာက္ေပါ ့။ (ရွင္းတယ္ေနာ္…:P)

တတ္သေလာက္ မွတ္သေလာက္ နဲ ့ ဘာသာၿပန္ရရင္ေတာ့…

Building ရဲ  ့Information ေတြနဲ ့ Model တည္ေဆာက္ၿခင္း နည္းပညာေပါ့။…

ဒါမွမဟုတ္ Information Model ကို တည္ေဆာက္ၿခင္း (Building) နည္းပညာလား…။

အရိုးရွင္းဆံုး တခုကိုေတြ ့လိုက္ရတာကေတာ့ Building နဲ ့ Modeling ရဲ ့ႀကားမွာ ကားကားႀကီး ၿဖစ္ေနတဲ့ Information ပဲ။ Modeling ဆိုတဲ့ Design Process နဲ ့ Building ဆိုတဲ့ Construction/ Operation Process ေတြရဲ ့ႀကားမွာ Information ဆိုတာက ေပါင္းကူး ဆက္စပ္ေပးေနတယ္ ဆိုတယ္လို ့ ခံစားလာမိတယ္။

ဆိုေတာ့ကာ…

BIM ဆိုတာ ဘာလဲ…။

“BIM is a descriptive term for technologically advanced processes in Building Design”

အဆင္ေၿပသလိုသာ ဘာသာၿပန္ႀကေပေတာ့…။

BIM ဆိုတာ 3D Model အေပၚမွာ အေၿခခံတယ္။ အဲဒီ 3D Model ဟာ intellectual ၿဖစ္တဲ့ Model မ်ိဳးကို ဆိုလိုတာၿဖစ္တယ္။ အစစ္အေဆးခံႏွိုင္ေလာက္ေအာင္ကို အရည္အခ်င္း ၿပည့္၀လို ့ပဲ ကၽြန္ေတာ္တို ့ရဲ ့ Building Project Life Cycle တခုလံုးမွာ နည္းမ်ိဳးစံုနဲ ့ အသံုးၿပဳလာႀကရတယ္။

အဲဒီလို အသံုးၿပဳတဲ့ အခါမွာ စနစ္က်နၿပီး တိက်ေသခ်ာဖို ၊ ထိေရာက္ဖို ့၊ ထုတ္လုပ္မွုၿမန္ဆန္ဖို ့၊ အရည္အေသြးၿမင့္မားဖို ့၊ …စတာစတာေတြ အတြက္ BIM ဆိုတဲ့ New Technology တခု ကၽြန္ေတာ္တို ့ AEC ေလာကၾကီးထဲ ၀င္ေရာက္ ေနရာယူၿခယ္လွယ္ လာပါေတာ့တယ္။

BIM ဆိုတာ ဘာလဲ…။

BIM ဆိုတာ Building Project Life Cycle  တခုလံုးကို အစမွ အဆံုးတိုင္ လိုအပ္တဲ ့ Information ေတြကို Digital Format အေနနဲ ့

• Creating

• Storing

• Maintaining

• Developing

• Sharing

• Integration

•  Collaboration

•  Communication

စတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို စီမံေဆာင္ရြက္ႏွိုင္တဲ့ New Technology တခုပါပဲ။

အဲဒီ BIM Technology ကို အသံုးၿပဳၿပီး လည္ပတ္ေနတဲ ့ Process ႀကီးရဲ ့ေအာက္မွာ အလႊာေပါင္းစံု ၊ အဖြဲ ့အစည္း ေပါင္းစံုက အသိပညာ အတတ္ပညာရွင္ေတြဟာ Building Project တခုကို အတူတကြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏွိုင္ႀကတယ္။ အထက္ကေဖၚၿပခဲ ့ သလိုပဲ Project နဲ ့ဆိုင္တဲ့ Information ေတြကို တဦးနဲ ့တဦး ၊ အဖြဲ ့အစည္း တခုနဲ ့တခု Sharing လုပ္ႏွိုင္ႀကတယ္။ လိုအပ္တဲ့ Information ေတြကို Integration လုပ္ႏွိုင္ႀကတယ္။ Digital Format အေနနဲ ့ ဖန္တီးထားတဲ့ BIM Model အေပၚမူတည္ၿပီး တဦးနဲ ့တဦး ၊ အဖြဲ ့အစည္း တခုနဲ ့တခုႀကား Communication လုပ္ႏွိုင္ႀကတယ္။ Collaboration ဆိုတဲ့ Idea ေတြ ၊ Concept ေတြ ေဆြးေႏြးႏွိုင္ ၊ ဖလွယ္ႏွိုင္ ၊ အတူတကြ ဆံုးၿဖတ္ အေၿဖရွာႏွိုင္ႀကတယ္။

တနည္းေၿပာရရင္ေတာ့ Body Language လိုပဲ BIM Model အေပၚအေၿခခံတဲ့ Model Language တခု ကၽြန္ေတာ္တို ့ AEC ေလာကၾကီးထဲ ဘုရားသခင္ ဖန္ဆင္းေပးလိုက္သလိုပါပဲ။ လူမ်ိဳးမတူခ်င္ေန ၊ ဘာသာစကား မတူခ်င္ေန ၊ ေရေၿမၿခားေနအံုးေတာ့ … (Internet Connection ေကာင္းေနသမွ်) Model Language ကို အသံုးၿပဴၿပီး တဦးနဲ ့တဦး ၊ အဖြဲ ့အစည္း တခုနဲ ့တခုႀကား Communication/ Collaboration လုပ္ႏွိုင္ေနႀကအံုးမွာပါပဲ။

တကယ္ေတာ့ BIM ဆိုတာ IT Age မွာ အသစ္ ေပါက္ဖြားလာတဲ့ နည္းပညာေတာ္လွန္ေရး (Technological Revolution) လို ့ဆိုရင္လည္း မွားမယ္မထင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူဟာ ၿမင္းရိုင္းတေကာင္ရဲ ့ လွ်င္ၿမန္မွုမ်ိဳးနဲ ့ ခရီးႏွင္ေနေလေတာ့ သူ ့ကို အမွီလိုက္ႏွိုင္ဖို ့ ၊ အုပ္စီးကြပ္ကဲႏွိုင္ဖို ့ ကၽြန္ေတာ္တို ့တေတြ ႀကံ့ခိုင္ ဇြဲရွိႀကဖို ့ ၊ BIM Learning Curve ဆိုတဲ့ ေရစီးေႀကာင္းမွာ ရူးသြပ္စြာစီးေမ်ာႀကဖို ့ ခရီးတူ ေမာင္ႏွမေတြကို ဒီေနရာကေန တိုက္တြန္းအားေပးလိုက္ပါရေစ။

BIM ဆိုတာရဲ ့ေနာက္မွာ အၿမဲတမ္း တြဲပါေနမယ့္ Sharing, Integration, Collaboration နဲ ့ Communication ဆိုတာေတြကို ႏွလံုးသားထဲ အၿမဲပဲ အမွတ္ရေပးေနပါ…လို ့။ :P

SITE MODEL တခု ဖန္တီးႀကည့္ႀကရေအာင္

SITE MODEL တခုကို Revit Platform ေပၚမွာ ဖန္တီးဖို ့ဆိုရင္ အရင္ဦးဆံုး လိုအပ္တဲ့ Information ေတြ၊ Preapration ေတြကို အရင္စုေဆာင္းရ ၿပင္ဆင္ရပါတယ္။

ပထမဦးစြာ Site Plan, Topo Survey Plan နဲ ့ Building Layout Plans ေတြကို House-keeping အေနနဲ ့ Purge/ Audit တို ့ကို CAD Platform  ေပၚမွာ အရင္ဆံုး  ၿပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္ႀကရတယ္။

ဒုတိယအေနနဲ ့ အဲဒီ  Layout Plans ေတြကို တူညီတဲ့ Orientation  နဲ ့ Insertion/ Reference Point ၿဖစ္ေစဖို ့ လိုအပ္သလို  ၿပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္ႀကရၿပန္ပါတယ္။ ဒါမွလည္း Revit Platform ေပၚကို တင္တဲ့အခါမွာ Orientation/ Location တို ့ကို ထပ္မံ လုပ္ေဆာင္စရာမလိုေတာ့မွာၿဖစ္တယ္။

 Layout Plans ေတြ အဆင္သင့္ၿဖစ္ၿပီဆိုရင္...Revit Platform ေပၚမွာ ေအာက္ေဖၚၿပပါ အဆင့္ေတြကို တဆင့္ၿခင္း လုပ္ေဆာင္သြားရမွာၿဖစ္ပါတယ္။

• Linking CAD File
• Setting True North 
• Creating Property Line
• Specifying Coordinates
• Creating Grid
• Creating Level
• Exploring Project Base Point and Survey Point
• Relocating Project 

စတဲ့ အဆင့္ဆင့္ကို Video Clip ၂ခုနဲ ့တတ္ႏွိုင္သေလာက္ ႀကိဳးစားၿပီး တင္ၿပထားပါတယ္။

(Site Modelling 001)

(Site Modeling 002)

ေရွ ့လာမယ့္ Post မွာေတာ့ Topo Surface နဲ ့တကြ Site Elements ေတြ ဘယ္လို ဖန္တီးတယ္ဆိုတာေလးေတြ တင္ၿပသြားပါမယ္ဆိုတာ ေႀကာ္ၿငာရင္း....